Ahilik

  Ahilik felsefesi, temelleri 12’nci yüzyılda KırÅŸehir’de atılmış, daha sonra tüm Anadolu’ya yayılmış, izleri bugüne kadar süregelmiÅŸ kültürel, sosyal ve ekonomik bir oluÅŸumdur. Ahilik kurumu mistik bir yol, bir tarikat olmaktan ziyade sosyal ve ekonomik yönden iÅŸleyen ve siyasal, askeri ve kültürel yönleri de bulunan bir toplum düzenidir. Ahilik, aynı zamanda sosyal hayat kadar ekonomik hayatı da yönlendiren ve günümüz koÅŸullarında bile birçok ülkede gerçekleÅŸtirilememiÅŸ, adaletli, verimli ve son derece güzel bir sistemi Türk toplumuna kazandırmış bir KÜLTÜR'dür.
 

Ahilik, 13-19’uncu yüzyıllar arasında Anadolu’da yaÅŸayan halkın sanat ve meslek alanında yetiÅŸmelerini saÄŸlayan, onları ahlaki yönden geliÅŸtiren, çalışma yaÅŸamını iyi insan meziyetlerini esas alarak düzenleyen bir örgütlenmedir.Ahilik, iyi ahlakın, doÄŸruluÄŸun, kardeÅŸliÄŸin, yardımseverliÄŸin kısacası bütün güzel meziyetlerin birleÅŸtiÄŸi bir sosyo-ekonomik düzendir.
 

Esnaf ve sanatkâr camiasının tarihine baktığımızda “Ahilik” ile “Fütüvvet”in önemli bir yer tuttuÄŸunu görürüz. Çünkü bu iki kurum ve düzen çok uzun yıllar Osmanlı toplumunun belirleyici öÄŸeleri olmuÅŸtur. Kimi araÅŸtırmacılar, AhiliÄŸin kökenlerini, DoÄŸu’da özellikle Araplar arasında geliÅŸmiÅŸ olan Fütüvvet TeÅŸkilatına dayandırırlar. Ancak yine de AhiliÄŸin Fütüvvetten bir hayli deÄŸiÅŸik, Anadolu Türklerine özgü bir kurum olduÄŸunda birleÅŸirler.
 

Anadolu’nun Türklerin ikinci anayurdu haline geliÅŸi 11’inci yüzyılın ikinci yarısındadır. Asya’dan göç eden sanatkar ve tüccar Türklerin yerli tüccar ve sanatkârlar karşısında tutunabilmeleri ve yaÅŸayabilmeleri, aralarında bir örgüt kurmalarını gerektirmiÅŸtir. Ayrıca Türkler bu örgüt yardımıyla, saÄŸlam, dayanıklı ve standart mal üretebileceklerini düÅŸünmüÅŸlerdir. Ä°ÅŸte bu zorunluluk, dini - ahlaki kuralları fütüvvetnamelerde zaten mevcut olan esnaf ve sanatkârlar dayanışma ve denetim örgütünün, yani AhiliÄŸin kurulması sonucunu doÄŸurmuÅŸtur. Öte yandan, deri iÅŸçilerinin ve AhiliÄŸin piri olan Ahi Evran’ın Anadolu’ya geliÅŸi de bu tarihlere rastlamaktadır.
 

Ahlakla sanatın uyumlu birleÅŸiminden oluÅŸan ahilik, örgüt olarak Anadolu’da 13’ncü yüzyılda Ahi Evran tarafından kurulmuÅŸtur.
 

Ahi kelimesi de Arapça’dır ve “kardeÅŸ/ kardeÅŸim” demektir. Ancak bazı araÅŸtırmacılar, Ahi sözcüÄŸünün Türkçe’de cömert, eliaçık, yiÄŸit anlamına gelen “akı” sözcüÄŸünden geldiÄŸini ileri sürmektedirler. Anadolu’da Türk kurum ve terimlerinin fazlalaÅŸtığı bir dönemde “akı”nın, Arapça “kardeÅŸim” anlamına gelen “ahi”ye dönüÅŸtüÄŸü sanılmaktadır. Ahi Evran tarafından Anadolu’da 13’ncü yüzyılda kurulan Ahilik, belli kurallara baÄŸlı olarak faaliyet gösteren esnaf ve sanatkârlar birliÄŸini ifade etmektedir.